Draad & kabel

Installatiedraad is één losse ader met isolatie eromheen. Die moet altijd door een buis, want zonder buis ligt hij onbeschermd. Kabel is meerdere aders samen onder één beschermende mantel; die mag je gewoon op of in de wand leggen. In Nederlandse woningen zit meestal draad in buizen door de muren, en kabel op plekken waar geen buis ligt, zoals een garage of schuur.

Dat is de dikte van de koperen ader, gemeten in vierkante millimeters. Hoe dikker, hoe meer stroom er veilig doorheen kan zonder dat de kabel warm wordt, en hoe minder spanning je verliest over een lange afstand. Voor een lichtgroep is 1,5 mm² gebruikelijk, voor stopcontacten 2,5 mm², en voor zware dingen zoals een laadpaal 4 of 6 mm².

Groen met geel, altijd. Die kleurcombinatie mag voor niets anders worden gebruikt, dus als je hem ziet is het de aarde. Blauw is de nulgeleider. Bruin, zwart en grijs zijn de fasen, oftewel de draden waar spanning op staat.

Meet de kortste route van de meterkast naar het punt, tel de bochten en de weg naar boven mee, en doe er ongeveer een kwart bovenop. Reken per aansluitpunt ook een meter extra aan beide kanten, zodat je in de doos genoeg speling hebt. Kom je boven de vijftig meter uit, dan is een hele rol meestal voordeliger dan losse meters.

Voor je eigen woning mag dat wettelijk, maar het is werk waarbij een fout ernstige gevolgen heeft. Werk nooit aan een groep die onder spanning staat, en laat het aanleggen van nieuwe groepen, een kookgroep of een laadpaal over aan een erkende installateur. Die kan de installatie ook laten keuren, wat bij schade voor je verzekering uitmaakt.

Nee. Een verlengsnoer en VMVL-snoer zijn soepele snoeren, bedoeld voor apparaten die je kunt verplaatsen. Ze horen niet in een muur, niet onder het stucwerk en niet in de grond. Voor vaste aanleg gebruik je installatiedraad in een buis of YMvK-kabel.

VD is installatiedraad: één massieve koperader met PVC-isolatie, type H07V-U. YMvK is een mantelleiding voor vaste aanleg: meerdere PVC-geïsoleerde aders met vulling en een PVC buitenmantel, geschikt tot 0,6/1 kV. De toevoeging "as" bij YMvK-as staat voor aardscherm: een vlechtwerk van gegalvaniseerde staaldraden met een koperen aarddraad, waardoor de kabel rechtstreeks de grond in mag.

Nee. NEN 1010 staat geïsoleerde geleiders alleen toe in buizen, in kanaal- en gootsystemen en op isolatoren. Los leggen, rechtstreeks op de wand klemmen of open in een kabelgoot mag niet. Wil je zonder buis werken, gebruik dan YMvK-kabel: die heeft een eigen mantel en mag wel geklemd of weggewerkt worden.

Daar bestaat geen vaste tabel voor. NEN 1010 schrijft een berekening voor waarin ook de installatiemethode meetelt. Dezelfde 1,5 mm² kan 19,5 A aan wanneer hij los op de wand ligt, maar slechts 14,5 A in een buis in een geïsoleerde wand. Daarom is 2,5 mm² in de Nederlandse woningbouw de facto standaard geworden voor 16 A-groepen, ook al is dat geen normeis. Laat een installatie in twijfelgevallen doorrekenen.

De G betekent dat er een groen/gele aardader in zit, de x betekent dat die er niet in zit. Het cijfer vooraan is het totale aantal aders inclusief de aarde. Een 3G2,5 heeft dus bruin, blauw en groen/geel. Let op: leveranciers gebruiken de x en de G in de praktijk door elkaar, dus controleer altijd de productspecificatie in plaats van af te gaan op de naam.

Voor gewone ruimtes in een woning is Dca de wettelijke ondergrens volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving. In een beschermde vluchtroute geldt Cca, in een extra beschermde vluchtroute B2ca. Die eis geldt alleen voor leidingen die grenzen aan de binnen- of buitenlucht. Onze YMvK is Dca, onze installatiedraad is Eca.

Ja, zolang de buis volledig is weggewerkt in een wand, vloer of plafond. Dan grenst de leiding niet aan binnen- of buitenlucht en geldt de eis niet. Ligt de buis in een holle wand, een verlaagd plafond of een verhoogde vloer, dan grenst hij wel aan binnenlucht en heb je Dca nodig. Twijfel je bij een project, controleer dan het bestek.

NEN 1010 schrijft een sleufdiepte van ten minste 0,5 meter voor. De vaak genoemde 60 centimeter is geen normeis maar aanlegpraktijk van netbeheerders in openbare grond. Verplicht is wel de markering: boven de kabel moet een kabelafdekking of een geschikt waarschuwingslint liggen, in de praktijk 10 tot 30 centimeter erboven.

Nee, gebruik daarvoor YMvK-as. Het aardscherm van gegalvaniseerde staaldraden beschermt de kabel mechanisch en voert foutstroom af. Gewone YMvK mist dat scherm en hoort niet rechtstreeks de grond in. Wil je een kabel later kunnen vervangen, leg dan een mantelbuis en trek de kabel daar doorheen.

Dat hangt af van het vermogen en de afstand. Gangbaar is 2,5 mm² bij 1 fase 16 A, 6 mm² bij 1 fase 32 A, en 4 tot 6 mm² per ader bij een driefasige 11 kW-laadpaal. Belangrijker dan de dikte: NEN 1010 rubriek 722 eist dat elk laadpunt een eigen eindgroep met eigen beveiliging krijgt, en aardlekbeveiliging die ook gelijkstroomfouten detecteert. Laat dit door een installateur berekenen en aanleggen.

Dat is installatiebuis met de draden er al in, geleverd op rollen. Je trekt de buis in en de bedrading zit er direct in, zonder apart intrekken met een veer. Dat scheelt veel arbeid bij nieuwbouw en grotere renovaties. Er zijn uitvoeringen met installatiedraad, met UTP en met KNX-buskabel.

Bij hoge temperaturen, bijvoorbeeld in of vlak bij armaturen, in een sauna of in de buurt van verwarmingselementen. De siliconen isolatie blijft daar soepel en gaat niet verharden of barsten zoals PVC dat na verloop van tijd doet. Voor gewone installaties in een woning is het niet nodig.

Buskabel is de bekabeling voor een KNX-domoticasysteem. In plaats van dat elke schakelaar rechtstreeks naar een lamp loopt, gaan alle bedieningen via één buskabel naar een centrale installatie. Dat maakt achteraf herprogrammeren mogelijk zonder opnieuw kabels te trekken. Zinvol bij nieuwbouw waar je slimme bediening wilt; voor een gewone installatie niet nodig.