Veelgestelde vragen schakelmateriaal

1. Welk schakelmateriaal past bij mijn woning?

Welk schakelmateriaal het beste past, hangt af van de stijl van je woning, de gewenste kleur, het merk, de serie en de toepassing. Voor een moderne woning wordt vaak gekozen voor strak schakelmateriaal in wit, zwart, antraciet, aluminium of matte kleuren. In klassieke interieurs passen ronde vormen, crème tinten of schakelmateriaal met een glanzende afwerking vaak goed.

Kijk daarnaast naar de ruimte waarin het schakelmateriaal wordt geplaatst. In woonkamers, keukens en slaapkamers is design vaak belangrijk. In garages, schuren, kelders en technische ruimtes wordt vaker gekozen voor praktisch en robuust schakelmateriaal. Voor vochtige ruimtes en buitengebruik is de juiste IP-bescherming belangrijk.

2. Wat is het verschil tussen inbouw en opbouw schakelmateriaal?

Inbouw schakelmateriaal wordt gemonteerd in een inbouwdoos in de muur. Alleen het afdekraam, de centraalplaat en de bediening blijven zichtbaar. Dit geeft een nette en strakke afwerking. Inbouw schakelmateriaal wordt het meest toegepast in woningen, kantoren en nieuwbouwprojecten.

Opbouw schakelmateriaal wordt op de muur geplaatst. Hierbij is geen inbouwdoos nodig. Opbouw schakelmateriaal wordt vaak gebruikt in garages, schuren, kelders, werkplaatsen, loodsen en technische ruimtes. Het is ook handig wanneer kabels zichtbaar over de muur lopen of wanneer inbouwen niet mogelijk is.

3. Kan ik schakelmateriaal van verschillende merken combineren?

In de meeste gevallen kun je schakelmateriaal van verschillende merken niet zomaar combineren. Een schakelaar, stopcontact, dimmer, centraalplaat en afdekraam moeten meestal van hetzelfde merk en dezelfde serie zijn. De maatvoering, bevestiging, vorm en kleur kunnen per merk en serie verschillen.

Gebruik daarom bij voorkeur onderdelen uit dezelfde schakelmateriaalserie. Zo weet je zeker dat alles goed past, netjes aansluit en dezelfde uitstraling heeft. Vooral bij dimmers, USB-stopcontacten, thermostaten, data-aansluitingen en speciale functies is het belangrijk om te controleren welke centraalplaat en welk afdekraam geschikt zijn.

4. Welke schakelaar heb ik nodig?

Welke schakelaar je nodig hebt, hangt af van de manier waarop je de verlichting wilt bedienen. Wil je één lamp vanaf één plek schakelen, dezelfde lamp vanaf meerdere plekken bedienen of juist twee lichtpunten apart bedienen vanuit dezelfde inbouwdoos? Voor iedere situatie is er een passende schakelaar.

• Enkelpolige schakelaar: voor het schakelen van één lichtpunt vanaf één plek, bijvoorbeeld in een toilet, berging of slaapkamer.
• Wisselschakelaar: voor het schakelen van één lichtpunt vanaf twee plekken, bijvoorbeeld boven en beneden bij een trap.
• Kruisschakelaar: voor het schakelen van één lichtpunt vanaf drie of meer plekken. Deze wordt altijd gecombineerd met wisselschakelaars.
• Serieschakelaar: voor het apart schakelen van twee lichtpunten vanaf één plek, bijvoorbeeld een plafondlamp en wandlamp.
• Dubbele wisselschakelaar: voor twee verschillende wisselschakelingen vanuit één inbouwdoos.
• Pulsdrukker: voor installaties met een relais, dimmodule, trappenhuisautomaat, deurbel, smart home systeem of bepaalde LED dimmers.

Let bij het kiezen van een schakelaar ook op het merk en de serie van je schakelmateriaal. De schakelaar, bedieningswip, centraalplaat en het afdekraam moeten bij elkaar passen. Gebruik daarom bij voorkeur onderdelen uit dezelfde serie.

5. Wat is het verschil tussen een schakelaar, drukker en dimmer?

Een schakelaar heeft meestal een vaste aan- en uitstand. Je gebruikt deze om verlichting of een apparaat in of uit te schakelen.

Een drukker, ook wel pulsdrukker genoemd, geeft alleen contact zolang je hem indrukt. Deze wordt vaak gebruikt bij een relais, trappenhuisautomaat, deurbel, dimmodule of smart home systeem. De drukker springt na het indrukken vanzelf terug.

Een dimmer gebruik je om de lichtsterkte te regelen. Voor LED verlichting heb je een LED dimmer nodig die geschikt is voor het lage vermogen en de juiste dimtechniek van de lamp.

6. Welke LED dimmer heb ik nodig?

Voor LED verlichting heb je een LED dimmer nodig die past bij de lamp of driver. Let vooral op het minimale en maximale vermogen van de dimmer. LED lampen hebben een laag wattage. Wanneer het aangesloten vermogen onder het minimale vermogen van de dimmer ligt, kunnen lampen gaan knipperen, zoemen, niet goed dimmen of niet volledig uitschakelen.

Daarnaast moet de dimtechniek passen bij de verlichting. Veel LED lampen werken met faseafsnijding, andere met faseaansnijding. Bij verlichting met losse drivers kunnen ook DALI, 1-10V of Zigbee worden gebruikt.

Let ook op de aansluiting. Sommige LED dimmers werken zonder nulgeleider, ook wel 2-draads genoemd. Andere dimmers hebben wel een nulgeleider nodig, dit wordt vaak 3-draads genoemd.

7. Wat is het verschil tussen een geaard en ongeaard stopcontact?

Een geaard stopcontact heeft een extra aansluiting voor aarde. Dit zorgt voor extra veiligheid bij apparaten met een metalen behuizing of apparaten met een hoger vermogen. Denk aan wasmachines, drogers, vaatwassers, ovens, koelkasten, computers en elektrisch gereedschap.

Een ongeaard stopcontact heeft geen aardeaansluiting. Dit komt vooral nog voor in oudere woningen. Vervang een ongeaard stopcontact niet zomaar door een geaard stopcontact als er geen aardedraad aanwezig is.

8. Past nieuw schakelmateriaal op mijn bestaande inbouwdozen?

In veel gevallen past nieuw schakelmateriaal op bestaande inbouwdozen, maar niet altijd. Vooral bij dimmers, USB-stopcontacten, slimme schakelaars, thermostaten en inbouwmodules is de diepte van de inbouwdoos belangrijk. Deze producten hebben vaak meer ruimte nodig dan een standaard schakelaar of stopcontact.

Controleer daarom altijd de inbouwdiepte van het product en de beschikbare ruimte in de inbouwdoos. Bij weinig ruimte kan een diepe inbouwdoos nodig zijn.

9. Welk schakelmateriaal is geschikt voor buiten of vochtige ruimtes?

Voor buiten, badkamers, garages, schuren en vochtige ruimtes heb je schakelmateriaal nodig met de juiste IP-bescherming. Veelgebruikt is IP44. Dit betekent dat het schakelmateriaal beschermd is tegen spatwater en geschikt kan zijn voor vochtige omstandigheden.

Voor zwaardere omstandigheden, zoals onbeschutte buitenmuren, tuinen, werkplaatsen of industriële toepassingen, kan een hogere IP-waarde nodig zijn. Let ook op de montageplaats en gebruik schakelmateriaal dat geschikt is voor regen, vocht, stof en vuil.

10. Kan ik schakelmateriaal zelf vervangen?

Afdekramen, centraalplaten en knoppen vervangen is vaak eenvoudig, omdat je hierbij meestal niet aan de elektrische bedrading hoeft te werken. Het vervangen of aansluiten van schakelaars, stopcontacten, dimmers, Perilex aansluitingen of slimme modules vraagt meer kennis.

Schakel altijd de stroom uit voordat je aan schakelmateriaal werkt. Controleer daarna of er echt geen spanning meer op staat. Twijfel je over de aansluiting, de bedrading of de veiligheid, laat het werk dan uitvoeren door een vakbekwaam installateur.

11. Wat is een afdekraam?

Een afdekraam is het zichtbare frame rondom een schakelaar, stopcontact, dimmer of ander inzetstuk. Afdekramen zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren, materialen en uitvoeringen. Denk aan wit, zwart, antraciet, aluminium, rvs-look, glas of speciale designkleuren.

Afdekramen zijn er als 1-voudig, 2-voudig, 3-voudig, 4-voudig en soms nog groter. Let erop dat het afdekraam past bij dezelfde serie als het schakelmateriaal.

12. Wat is een centraalplaat?

Een centraalplaat is het zichtbare afdekdeel dat direct op het mechanisme wordt geplaatst. Bij een stopcontact is dit bijvoorbeeld de plaat met de contactopeningen. Bij een dimmer is dit de plaat rondom de dimmerknop. Bij data-aansluitingen, antenneaansluitingen of USB-aansluitingen zijn er weer andere centraalplaten nodig.

De centraalplaat moet passen bij het basiselement én bij de gekozen schakelmateriaalserie.

13. Wat is een sokkel of basiselement?

De sokkel, ook wel basiselement genoemd, is het technische deel dat in de muur wordt gemonteerd. Hierop wordt de elektrische bedrading aangesloten. Daarna plaats je de centraalplaat, knop en het afdekraam.

Voorbeelden van basiselementen zijn schakelaars, wandcontactdozen, dimmers, USB-laders, data-aansluitingen, antenneaansluitingen en thermostaten.

14. Wat is het verschil tussen een wandcontactdoos en een stopcontact?

Een wandcontactdoos en een stopcontact betekenen in de praktijk vaak hetzelfde. Het is het aansluitpunt in de muur waarop je een stekker aansluit. De technische term is wandcontactdoos, terwijl stopcontact de meest gebruikte benaming is.

Wandcontactdozen zijn er in verschillende uitvoeringen, zoals enkelvoudig, tweevoudig, geaard, ongeaard, spatwaterdicht, met klapdeksel, met kinderbeveiliging of met USB-aansluiting.

15. Wat is het verschil tussen een enkel en dubbel stopcontact?

Een enkel stopcontact heeft één aansluitpunt. Een dubbel stopcontact heeft twee aansluitpunten. Dubbele stopcontacten zijn handig op plekken waar je meerdere apparaten wilt aansluiten, zoals bij een bureau, tv-meubel, keukenblad of nachtkastje.

Let op het verschil tussen een dubbel stopcontact in één inbouwdoos en twee losse stopcontacten in een 2-voudig afdekraam.

16. Wat is een USB-stopcontact?

Een USB-stopcontact is een stopcontact met één of meerdere USB-aansluitingen. Hiermee kun je telefoons, tablets en andere apparaten opladen zonder losse adapter. Er zijn USB-A, USB-C en gecombineerde USB-A/USB-C uitvoeringen.

Let bij USB-stopcontacten op het laadvermogen, de inbouwdiepte en de beschikbare ruimte in de inbouwdoos.

17. Wat is Perilex en wanneer heb ik dit nodig?

Perilex is een stekkersysteem dat vaak wordt gebruikt voor apparaten met een hoger vermogen, zoals inductiekookplaten, elektrische kookplaten en sommige ovens. Een Perilex aansluiting kan worden gebruikt bij een kookgroep of bij een 3-fasen aansluiting.

De aansluiting van Perilex kan per installatie verschillen. Controleer daarom altijd het aansluitschema van het apparaat en laat de aansluiting bij voorkeur uitvoeren of controleren door een vakbekwaam installateur.

18. Wat is het verschil tussen 1-voudig, 2-voudig en 3-voudig schakelmateriaal?

Deze aanduiding geeft aan hoeveel functies of posities er in één afdekraam zitten. Een 1-voudig afdekraam is geschikt voor één schakelaar of stopcontact. Een 2-voudig afdekraam is geschikt voor twee elementen naast of boven elkaar. Een 3-voudig afdekraam is geschikt voor drie elementen.

Let op de montagerichting. Sommige afdekramen kunnen horizontaal en verticaal worden gebruikt, andere zijn specifiek bedoeld voor één richting.

19. Hoe kies ik de juiste kleur schakelmateriaal?

De kleur van schakelmateriaal heeft veel invloed op de uitstraling van een ruimte. Wit is tijdloos en past bijna overal. Zwart en antraciet zorgen voor een moderne en opvallende uitstraling. Aluminium en rvs-look passen goed bij moderne keukens, kantoren en industriële interieurs. Crème of polarwit kan beter passen bij klassieke of warme interieurs.

Let erop dat kleuren per merk en serie kunnen verschillen. Combineer daarom bij voorkeur producten uit dezelfde serie.

20. Wat is slim schakelmateriaal?

Slim schakelmateriaal maakt het mogelijk om verlichting, apparaten, zonwering of scènes te bedienen via een app, spraakbediening, sensor of automatisering. Denk aan slimme schakelaars, slimme dimmers, Zigbee modules, relaismodules en slimme stopcontacten.

Let bij slim schakelmateriaal op het gebruikte systeem, zoals Zigbee, Z-Wave, WiFi, Matter, KNX of een merkspecifiek systeem. Controleer ook of een nulgeleider nodig is en of de module in de bestaande inbouwdoos past.

21. Wat is een pulsdrukker en wanneer gebruik je die?

Een pulsdrukker geeft een korte puls wanneer je hem indrukt. De knop blijft niet in een vaste aan- of uitstand staan, maar veert terug. Pulsdrukkers worden gebruikt bij belinstallaties, trappenhuisautomaten, relais, dimmodules, smart home systemen en sommige LED dimmers.

Een pulsdrukker lijkt soms op een gewone schakelaar, maar werkt technisch anders. Controleer daarom altijd of je voor je toepassing een schakelaar of pulsdrukker nodig hebt.

22. Kan ik schakelmateriaal uitbreiden met extra functies?

Ja, vaak kun je schakelmateriaal uitbreiden met extra functies. Denk aan USB-stopcontacten, data-aansluitingen, antenneaansluitingen, dimmers, bewegingsmelders, thermostaten, jaloezieschakelaars, tijdschakelaars of slimme modules.

Let er wel op dat de uitbreiding past binnen dezelfde serie en dat er voldoende ruimte is in de inbouwdoos.

23. Wat is het verschil tussen een bewegingsmelder en een aanwezigheidsmelder?

Een bewegingsmelder schakelt verlichting in wanneer er beweging wordt gedetecteerd. Dit is handig in gangen, toiletten, bergingen, garages en buitenruimtes.

Een aanwezigheidsmelder is gevoeliger en detecteert kleinere bewegingen. Deze wordt vaak gebruikt in kantoren, werkruimtes en ruimtes waar iemand langere tijd stil kan zitten.

24. Waarom zijn er prijsverschillen tussen schakelmateriaalseries?

Prijsverschillen ontstaan door materiaal, afwerking, kleur, design, merk en functionaliteit. Standaard kunststof schakelmateriaal is meestal voordeliger dan uitvoeringen in glas, metaal, rvs, aluminium of speciale designkleuren.

Ook technische functies hebben invloed op de prijs. Een gewone schakelaar is goedkoper dan een LED dimmer, USB-stopcontact, bewegingsmelder, thermostaat of slimme module.

25. Waar moet ik op letten bij het bestellen van schakelmateriaal?

Controleer altijd of je alle onderdelen compleet hebt. Bij veel schakelmateriaal heb je meerdere onderdelen nodig: het basiselement, de centraalplaat, de bedieningsknop en het afdekraam. Soms wordt een product compleet geleverd, maar vaak moet je onderdelen apart combineren.

Let daarnaast op het merk, de serie, de kleur, de functie, de inbouwdiepte, de IP-waarde en de toepassing.

26. Welke merken schakelmateriaal zijn er?

Schakelmateriaal is verkrijgbaar van verschillende kwaliteitsmerken. In ons assortiment vind je onder andere Gira, Busch Jaeger, Jung, Niko, Berker, Peha, Merten en Eltako. Deze merken staan bekend om hun betrouwbare kwaliteit, ruime keuze en nette afwerking.

Ieder merk heeft zijn eigen uitstraling en series. Zo kun je kiezen voor tijdloos wit schakelmateriaal, modern zwart, antraciet, aluminium, rvs-look, glas, mat of glanzend. Ook voor LED dimmers, USB-stopcontacten, spatwaterdicht schakelmateriaal, data-aansluitingen, bewegingsmelders en slimme bediening zijn er verschillende mogelijkheden.

Bekijk alle merken en series in ons assortiment schakelmateriaal en kies de uitvoering die past bij jouw woning, kantoor of project.